hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

Pleidooi voor de moderne democratie

29 october 2008


V

andaag heeft de democratie meer aanvallen van radicaliserende moslims en radicaliserende libertairen te verduren, dan van nazis en stalinisten. Objectief is een extreem-rechts front aan het ontstaan dat de meerderheid van de bevolking terug wil dringen naar de oude vernedering, die zo vanzelfsprekend was onder koningen en goden.

De democratie moet met alle macht verdedigd worden, niet omdat ze perfect is, maar omdat ze verbeterbaar is zonder bloedvergieten, door ontwikkeling, door debat, door je stem. Deze verbetering zie je elke dag in de strijd om mensenrechten, om bescherming van minderheden, om emancipatie, om rechtvaardigheid, om ontwikkeling, om sociale waarden en om gezondheidszorg. Ik heb het over de moderne democratie vandaag, met de huidige toestand van techniek, ethiek, consumptie, bevolkingsdichtheid, ontwikkelingsgraad etc.... Ik poneer geen metafysische stelling over democratie, wel een praktische en dringende.

Systemen werken onder bepaalde historische voorwaarden. Ik zie geen problemen in een kalifaat in Bagdad anno 800 CE - het was vermoedelijk een baken van vooruitgang - maar wel in een kalifaat in Europa anno 2020 CE. Het Romeinse keizerrijk had vermoedelijk zijn goede kanten, maar het Derde Rijk was net een rijk te veel.

Moderniteit verleent ieder van ons vrijheden die voordien niet bestonden. Door deze moderniteit kunnen we in één mensenleven de wereld afreizen en spreken met iemand die aan de andere kant van de aardbol zit. Maar de moderne vrijheid om wat dan ook te doen, is gecreëerd is door tientallen of honderden medemensen, op alle werelddelen.

Het doel van een moderne democratie is mensen van alle rangen en standen in het politieke en economische proces te betrekken. Algemeen kiesrecht - één stem voor elke man of vrouw met oordeelsvermogen - bestaat slechts sinds de twintigste eeuw, en is het gevolg van langdurig geweldloos verzet. In het zog van dit algemeen kiesrecht volgde algemene welvaart, onderwijs, recht. Radikale moslims en radicale libertairen vinden dit een ongehoord gebrek aan nederigheid van hen die voorbestemd zijn onderaan de ladder te staan. Het maakt weinig verschil of je dit binnenskamers verdedigt met religieuze, geneticistische of racistische argumenten, of gewoon uit met kortzichtige hebzucht. De vergissing is dezelfde: hoe voordelig het ook lijkt de mensen onderaan weg te schoppen, als niemand de ladder vasthoudt, zal noch Allah, noch Adam Smith ze overeind houden.

Het weefsel van gespreide welvaart vernielen, komt neer op het einde van de moderniteit zoals we die vandaag kennen en zien voortschrijden.

Vooreerst zal de technologische vooruitgang de teloorgang van de brede massaconsumptie niet overleven. Digitale uurwerken, internet modems, GPS, computers en programmatuur, snelle transportmiddelen, etc... kunnen gewoon niet ontwikkeld en geproduceerd worden wanneer ze niet door honderden miljoenen mensen gekocht en gebruikt worden.

De kwaliteit van de huidige geneeskunde was ongekend vóór men zich wendde tot het brede ervaringsterrein van de veralgemeende ziekenzorg. Als ooit het leven van Ron Paul of Koning Abdullah gered wordt door een routine-matige vaattransplantatie, hebben zij hun leven te danken, niet aan één exclusieve geneesheer, maar aan de wijdverbreide algemene gezondheidszorg, die toeliet deze operatie-techniek te ontwikkelen en te verbeteren.

Wetenschappelijk onderzoek in het algemeen moet wel instorten wanneer, door gebrek aan vrij onderwijs voor zoveel mogelijk mensen, wetenschappers slechts gerecruteerd kunnen worden uit een klein elitair groepje. Blaise Pascal is vooral bekend als de uitvinder van de rekenmachine omdat de katholieke overheid hem dat privilege toekende. De verbluffende wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen vandaag echter zijn niet langer te danken aan één bijzondere geest. Zij zijn het werk van honderden mensen uit verschillende landen, die kunnen samenwerken dank zij goedkope netwerken en betaalbare transportmiddelen. Deze mensen worden opgeleid en geselecteerd omdat de moderniteit het zich niet kan permitteren kostbaar talent verloren te laten gaan omdat het toevllig geboren werd in een armer gezin. Algemeen onderwijs, voor mensen van welke afkomst ook, is een absolute voorwaarde voor moderniteit, en is het resultaat van de moderne democratie.

De democratie maakt dezelfde ernstige fouten die mensen maken. Ze heeft Hitler aan de macht gebracht en heeft beslist Irak binnen te vallen. Een ander probleem is efficientie: er is te weinig rapportering en publieke controle op overheid, banken, bedrijven, en daardoor op het belastingsgeld dat geind wordt. Maar elk ander system vervangt controle door ofwel goddelijke, ofwel natuurlijke rechtvaardigheid - stellingen die tot bloedens toe weerlegd zijn door de geschiedenis.

Democratie is het enige stelsel met ingebouwd leermechanisme: fouten worden onderwerp van debat, en debat kan leiden tot nieuwe inzichten en betere beslissingen. De mogelijkheid de samenleving te wijzigen zonder bloedvergieten is op zichzelf al een zegen van de moderne democratie.




Tags: Actueel, Samenleving, Seculariteit, moderniteit, democratie

Zie ook het archief