hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

Pacifisme

19 juli 2009


O

orlog bestaat zo'n tienduizend jaar, waarschijnlijk even lang als mensenoffers en slavernij. Het zou allemaal begonnen zijn met de uitvinding van (dwang-)arbeid (landbouw etc...).

Hoe komt het dat slavernij en mensenoffers op de terugweg zijn, terwijl oorlog floreert? Oorlog is minstens even barbaars, vernielend en vernederend.

Van deze drie heeft alleen oorlog zich een sociale positie weten te verwerven in het moderne gedachtengoed. Alleen als het over oorlog gaat huldigen we nog steeds ideologieën over helden, verheerlijken we macht, en verdedigen we geweld. Zwaar bewaakte grenzen, professionele legers en wapenindustrieën zijn zelfs tot de kern van onze moderne natiestaat gaan behoren.

Dit is, lijkt me, een gevolg van bevolkingsdruk én een oorzaak van bevolkingsdruk. Omdat de bevolking stijgt, stijgt de nood aan ruimte en grondstoffen, die slechts met dreiging en geweld kunnen verkregen worden, en hiertoe is het best “met velen” te zijn, ttz. kinderen op de wereld te zetten. Hierdoor neemt de druk op ruimte en grondstoffen weer toe. Het is een meekoppeling, een cul-de-sac.

Tot tienduizend jaar geleden bestond oorlog niet. Van alle prehistorische kunstwerken en artefacten van voor die tijd zijn er geen die getuigen van het doden van mensen door mensen. Als dit al gebeurde dan was het accidenteel, niet gedragen door een ideologisch en industrieel syteem dat zeker archeologische sporen nagelaten zou hebben, zoals we die in groeiende mate zien gedurende de laatste tien millenia. Anders gesteld, oorlogen hebben niet bestaan gedurende het overgrote deel van de menselijke verleden. Wat de dierenwereld betreft, bestaan enkel reguliere oorlogen bij insecten (mieren ed.). Ik zeg het maar omdat het regelmatig ter sprake gebracht wordt, de relevantie ontgaat me.

Hier enkele argumenten voor pacifisme, waarin ik sterk geloof.

Verwar pacifisme niet met geweldloosheid. Geweldloosheid is: je andere wang aanbieden. Pacifisme is: voorkomen dat er geslagen wordt. Ik geloof dat onze samenleving democratisch gecontroleerde politie nodig heeft, maar dat legers een anachronisme zijn.

Alle oorlogen zijn nutteloos

Wie een oorlog begint schijnt altijd te geloven de oorlog te zullen winnen. Ofwel gelooft men in de eigen technische superioriteit, ofwel heeft men een getemde bloedgod in de eigen rangen, ofwel denkt men de wil van de geschiedenis ontcijferd te hebben. Uit het verdere verloop blijkt dat al deze zekerheden slechts irrationele superstities zijn. Ontnuchterd komt men tot de vaststelling dat de oorlog die men dacht zo goed te beheersen, slechts een massale, weinig selectieve vernietigingsvlaag was.

Het is gewoonlijk de partij die het slechtst uitgerust is om te winnen (wapengewijs, en/of geografisch en mentaal) die de oorlog begint. Achteraf vragen sommigen zich af waarom men dat niet op voorhand zag. Het lijkt onlogisch, maar dat is het niet. Men begint te vechten omdat men vreest te verliezen, dus als de zwakkere. Dan blijkt dat moderne oorlogen nooit gewonnen worden. In de oudheid wist een verslagen stad dat haar goden mee teloorgingen, en dus vloeiden de superstructuren haast van nature samen.

Alle oorlogen zijn schadelijk

Oorlog is géén voortzetting van politiek met andere middelen, het is een ongeleide catastrofe, die de menselijke rede door primair collectivisme en meutegedrag vervangt.

Een moderne oorlog kan niet gewonnen worden, omdat samenlevingen vandaag bestaan uit zelfstandige individuen die niet met één breed gebaar opgeslorpt kunnen worden door een overwinnaar. Integendeel, elke oorlog vergroot de kans op nieuwe oorlogen, en maakt redelijke oplossingen in de toekomst moeilijker.

Bewapening van één land stimuleert bewapening bij de tegenstrever, en die stimuleert op haar beurt anderen.

Moderne oorlogen zijn verlieslatend in termen van mensenlevens, middelen, infrastructuur.

Alle oorlogen zijn lelijk

Het is noodzakelijk deze open deur in te trappen, want het is schokkend hoe geweld en gebral tot esthetiek wordt verheven in de cultuur.

Het werkelijke gezicht van oorlog zijn gruwelijk verminkte mensen en lijken, vernielde straten, wijken, steden; kinderen die, bevend over heel hun lichaam, samenkruipen onder de brokstukken van hun eigen huis; schuimbekkende predikers en uitzinnig schreeuwende massas.

Alle oorlogen kunnen voorkomen worden

Vijandschap heeft een gistingsproces van tientallen jaren. Alle problemen waarvoor men ten oorlog trekt hadden vroeger opgelost kunnen worden door internationale rechtvaardigheid. Eens men aan oorlog denkt, stopt die mogelijkheid.




Tags: Pacifisme, oorlog, vrede

Zie ook het archief