hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

Open Access en de dood van Aaron Swartz

04 maart 2013


rtOpen Acces activist Aaron Swartz werd op 11 januari 2013 dood aangetroffen door zijn vriendin, in hun appartement in Brooklyn, New York. Hij had zich verhangen. Aaron Swartz was 26.

Hij was een wonderkind dat al sinds zijn veertiende mee vorm had gegeven aan het internet, en bovendien een visionair vechter voor vrije toegang tot informatie langs het internet.

Zijn Guerrilla Open Acces Manifesto kan u hier lezen.

§

Swartz had reeds eerder afgeschermde overheidsdocumenten gekopiëerd en vrij toegankelijk gemaakt op het internet, en kreeg uiteindelijk gelijk van de rechter, omdat de overheid in de US wettelijk verplicht is haar informatie gratis beschikbaar te maken.

Toen hij echter gebruik maakte van het MIT-netwerk om files uit de JSTOR-database te downloaden werd hij opgepakt als een misdadiger. Nochtans had hij het recht die bestanden te kopiëren, omdat MIT abonnee was van JSTOR, en de database vrijelijk openstelde voor haar personeel en studenten. Er was dan ook geen sprake van hacking. Zijn misdaad was dat hij te véél documenten gekopieerd had. Hij bepleitte niet als misdadiger vervolgd te worden, maar als overtreder, maar de aanklager bleef bij de conclusie dat er een miljoenendiefstal was gepleegd - terwijl er niemand wat kwijt was.

JSTOR is een organisatie die wetenschappelijke artikelen uit talrijke prestigieuze tijdschriften aanbiedt op het internet, aan prijzen die veel universiteiten en individuele onderzoekers niet kunnen betalen.

Harvard university, toch niet een van de armsten, liet in april 2012 weten dat het onmogelijk haar abonnementen op wetenschappelijke tijdschriften nog kon betalen, meldde The Guardian. Tezelfdertijd boycotten reeds meer dan 10.000 academici het Nederlandse Elsevier, als protest tegen haar prijzen en toegangsvoorwaarden. Heel wat universiteiten betalen meer dan de helft van hun budget voor periodieken aan Elsevier, Springer en Wiley.

Als men bedenkt dat onderzoekers zelf duizenden dollars moeten betalen aan zulke tijdschriften om hun resultaten gepubliceerd te krijgen, is de absurditeit voor iedereen duidelijk. Nog kwalijker wordt het wanneer mensenlevens afhangen van wetenschappelijk onderzoek. Als medische artikelen onbetaalbaar zijn voor geneesheren, kunnen die foute, zelfs levensgevaarlijke behandelingen voorschrijven.

JSTOR liet snel haar klacht tegen Aaron Swartz vallen. MIT daarentegen, dat zelf erg slordig was omgesprongen met het verlenen van toegang tot de JSTOR-database, zette door.

Tegen de tijd dat Aaron Swartz zichzelf verhing, werden tientallen jaren opsluiting geëist, en mogelijk miljoenen dollars schadevergoeding. Zijn leven was hoe dan ook voorbij.

Swartz zou tegen lichtere strafeisen aangekeken hebben als hij doodslag, handel in kinderporno of een bankroof had gepleegd etc....

Zonder twijfel heeft het reactionaire klimaat in de US ertoe bijgedragen dat deze straffen in geen verhouding stonden tot de ernst van de overtreding. Burgerlijk verzet wordt in de US, met wat vertraging gevolgd door Europa, steeds meer op één hoop gegooid met moorddadige terroristische aanslagen, en "the war on terror" vergoelijkt de meest draconische maatregelen.

Daarnaast betwijfel ik niet dat uitgevers van prestigieuze magazines, die flinke sommen bijeenrapen van auteurs, overheid en lezers, druk op de ketel hebben gezet.

Wat nu?

Merkwaardig genoeg bestaat er onder wetenschappers en overheden een groeiende consensus over de noodzaak van vrije toegang tot onderzoeksresultaten langs het internet, en Open Access is een beleidsterm aan het worden.

Zo verklaarde de Europese Commissie in juli 2012 dat ze tegen 2014 vrije toegang wil tot alle wetenschappelijk onderzoek dat ondersteund wordt met belastinggeld.

In Engeland, waar universiteiten zo'n £200m per jaar betalen om internettoegang te krijgen tot wetenschappelijke artikels, heeft de overheid Jimmy Wales, de oprichter van Wiki, onder de arm genomen om een Open Access systeem op te zetten

.

Op 22 februari 2013 verklaarde de Obama Administratie dat burgers recht hebben op makkelijke toegang tot de resultaten van wetenschappelijk onderzoek waar belastingdollars voor betaald werden.

In werkelijkheid gebeurt er niet zo veel.

Plos, arXiv en PubMed zijn goede initiatieven, maar ze blijven in de marge

.

Prestigieuze wetenschappelijke tijdschriften blijven vechten voor het behoud van hun bijzondere status: zonder hen, zeggen ze, is er geen onderscheid meer tussen baanbrekend onderzoek en derderangsonderzoek. Bovendien beweren ze enorme kosten te hebben bij het digitaliseren van papers, terwijl dit toch reeds door de onderzoekers zelf gedaan wordt sinds bijna dertig jaar, zo lang als WordPerfect bestaat. Anderzijds laat de academische wereld zich gevangenhouden door deze logica. Zoals dikwijls bouwt het publiek zelf haar muren.

Een werkelijk Open Access beleid moet naar mijn mening aan volgende voorwaarden voldoen:

  • één wereldwijde gebruikersinterface voor alle servers.
  • één taal
  • één zoekmachine.
  • volledige implementatie met open licenced software (PDL, GNU,ALV...)
  • elektronische peer review (e-mail,) vóór publicatie.
  • opdeling in zichtbare prestigecategorieën, bepaald door het prestige van de auteur en de reviewers.
  • review statistieken.
  • financiering rechtstreeks (niet via de onderzoeker) uit budgetten voor wetenschappelijk onderzoek.




Tags: Actueel, Ethiek, Samenleving, Wetenschap

Zie ook het archief