hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

Déjà Vu (over privacy)

16 juni 2013


D

éjà Vu is een SF-film uit 2006. deja vuDenzel Washington speelt een politieman die met de handen in het haar zit maar dan in contact wordt gebracht met een geheime eenheid die hem uit de nood kan helpen. Deze eenheid houdt electronische gegevens bij en reconstrueert daaruit het verleden. Het duurt 4 dagen om een reconstructie geheel af te maken; als ze klaar is wordt de vorige gewist om plaats vrij te maken voor de nieuwe, zodat er een soort film ontstaat van wat zich exact 4 dagen geleden afspeelde. In deze reconstructie kan men in- en uitzoemen en veranderen van gezichtspunt, maar niet vooruit- of terugspoelen. Alles wat nodig is is de juiste plek innemen en wachten tot de misdaad langskomt.

Het scenario gaat de mist in op het eind, wanneer de hoofdfiguur in het gereconstrueerde verleden duikt om de lady in distress te redden, daarbij zelf om het leven komt maar onlogisch terug opduikt vier dagen later. Al bij al is de film een mooie parabel over privacy, die de technische mogelijkheden van het ogenblik niet al te zeer geweld aan doet. Op dat punt is het een heel ander verhaal dan Minority Report, wat feitelijk een parabel over determinisme is.

Het National Security Agency (NSA)

Privacy is een snel veranderend begrip. Vandaag betekent het meestal "met rust gelaten worden", terwijl men schoorvoetend aanvaardt dat er steeds meer gegevens worden opgeslagen bij banken, bij gezondheidsinstellingen, bij verzekeringsmaatschappijen, bij supermarkten en in de registers van de overheid.

Deze bulk aan gegevens is tot stand gekomen met medewerking en medeweten van de burger. Daarnaast bestaat er een groeiend aantal beeldverslagen waarvan we ons meestal niet bewust zijn. Er zijn de beveiligingscamera's in straten en in winkelpanden; er is het toenemend aantal controlecamera's, die elk voertuig dat voorbijkomt registreren; er zijn registraties van ons internet-, telefoon- en e-mailverkeer; en er zijn ook nog toepassingen als Google Earth, Streetview enzovoort, die elke bewoonde vierkante meter vastleggen. Hoewel beducht voor misbruik, zijn we niet geneigd het registreren van ons privéleven massaal af te wijzen.

Persoonlijke gegevens kunnen misbruikt worden. Een godsdienstgekke overheid zou onzinnige gedragsregels kunnen opleggen en naar believen bestraffen; een politieke oppositie kan makkelijk opgespoord en uitgeschakeld worden door een dictator; misdadigers die deze gegevens bemachtigen kunnen er hun voordeel mee doen. Maar dezelfde gegevens kunnen ook gebruikt worden om misdrijven te voorkomen of te vervolgen:
Aanslagen en overvallen. Indien veiligheidsdiensten op de hoogte zijn van contacten, bewegingen, aankopen, ... kunnen de daders makkelijker opgepakt worden, en is het misdrijf misschien te voorkomen.
Ongevallen en vluchtmisdrijven. Snelheidscontroles redden mensenlevens. Bovendien worden regelmatig vluchtmisdrijven gepleegd na het aanrijden van fietsers of kinderen. Ook hier kunnen gegevensbanken tot betere bestraffing en tot minder slachtoffers leiden.
Onwettige financiële stromen en witwaspraktijken. Elk jaar wordt wereldwijd duizenden miljarden dollars geroofd door machtsmisbruikers. Sinds de zgn. "war on terror" is het bankgeheim aan het afbrokkelen.
Discriminatie en kindermishandeling. Nog steeds worden vrouwen en kinderen onder de knoet gehouden, soms op hallucinante wijze als door Josef Fritzl of Ariel Castro, maar meer nog waar groepen traditionele gezinnen zich afschermen van de samenleving. Met de hulp van gegevensbanken kunnen vrouwen en kinderen geregistreerd, opgevolgd en waar nodig beschermd worden.

Dit alles is in het brandpunt van de aktualiteit gekomen nadat Edward Snowden, een analyst die werkte voor een privéfirma gecontracteerd door het National Security Agency (NSA), onthulde dat gegevens van burgers massaal verzameld werden. Het programma, PRISM, had toegang tot de servers van Google, Apple, Microsoft, Facebook en AOL. Volgens Bloomberd hadden in october 1,4 miljoen Amerikanen toegang tot top secret gegevens, 483.000 van hen werknemers van gecontracteerde bedrijven. Snowden had een nog hogere bevoegdheid. Alles bij mekaar zouden duizenden bedrijven data aanleveren. PRISM verzamelde e-mails, chatsessies, bestanden en zelfs foto's. Om al deze gevens te bewaren wordt een datacentrum, uitgerust met supercomputers, gebouwd in Utah. De immense (maar onbekende) opslagruimte wordt niet berekend in gigabytes maar in yottabytes. Eén yottabyte komt overeen met de inhoud van 200.000 miljard DVD's - meer dan het wereldwijde internetverkeer in een jaar.

President Obama reageerde een beetje lakoniek op de onthulling: "Het is belangrijk te begrijpen dat je niet terzelfdertijd 100% veiligheid kan hebben en 100% privacy. We moeten keuzes maken."

Het is een verontrustende ontwikkeling, maar berusting hoeft niet. Het kernprobleem is immers niet dat al deze gegevens verzameld worden. De internetruimte is een deel van onze dagelijkse leefruimte geworden. We zijn burgers van het internet, onvermijdelijk verbonden. Onzichtbaar willen zijn is als een digitale burka (of bivakmuts) over je hoofd trekken.

Bescherming

Niet het verzamelen van gegevens op zich, maar de slordigheid waarmee men deze verzamelde gegevens behandelt bedreigt onze privacy. Wanneer de overheid zich begeeft in de virtuele wereld om haar burgers te beschermen, brengt ze de burgers net in gevaar als ze de gegevens die ze verzamelt niet beschermt. De middelen om dit wel te doen bestaan, maar de prioriteiten liggen fout.

Kort na 9/11 gaf George W. Bush het NSA toestemming in het geheim telefoons af te luisteren zonder rechterlijk bevel. Toen de New York Times dit onthulde in 2005, brak er een storm van protest uit. Sindsdien werd op dezelfde wijze verdergewerkt, maar met de algemene handtekening van een rechter. We hebben nog steeds geen volledig overzicht van welke gegevens er juist verzameld worden. Als de verzamelde gegevens niet beveiligd worden tegen misbruik, is er geen technologisch, maar een democratisch tekort. De eisen van een moderne democratie zijn bekend: bescherming van elk individu, en controle door de burger.

Het verzamelen van gegevens met het brede vangnet houdt daarom in, dat deze gegevens afgeschermd moeten worden, zelfs voor een analyst, tot een recherlijk bevel wordt geschreven in het kader van onderzoeksdaden naar een bepaald misdrijf, en voor niets anders. De technologieën en principes voor databascherming zijn evenzeer binnen handbereik van de NSA als de technologie voor massaopslag van gegevens. De NSA beschikt zelf over de meest gesofistikeerde kennis. Het komt er eenvoudig op neer dat alle gegevens die verzameld worden zonder dat één of ander misdrijf onderzocht wordt, versleuteld worden nog voor ze verzonden worden naar informatiedragers, en slechts toegankelijk zijn voor specifieke zoekopdrachten vervat in een gerechterlijk bevel in het kader van een gericht onderzoek. Tot zolang kunnen de gegevens verzameld en bewaar worden, maar zonder dat ze door iemand, om het even wie, ontsleuteld worden. In zo'n schema is er geen enkele reden voor geheimhouding over de bewaarprocedure of over de aard van de gegevens die verzameld worden. Deze openheid beschermt de burger, bemoeilijkt agressieve toepassingen en verstoort rechterlijk onderzoek niet.




Bronnen:
Guardian onthult bron PRISM-lek
U.S., British intelligence mining data from nine U.S. Internet companies in broad secret program
Here’s what you should know about NSA grabbing your phone records, and now your computer files
u-s-agencies-said-to-swap-data-with-thousands-of-firms
snowden-leak-bad-news-for-u-s-businesses-hayden-says Dark Corners of World Economy
Money laundering



Tags: actueel, ethiek, samenleving, wetenschap

Zie ook het archief






Het Huis van Afgevaardigden van het Amerikaanse Congres heeft woensdag een amendement verworpen om de National Security Agency (NSA) beperken. De NSA kan dus op grote schaal telefoon- en internetverkeer blijven controleren.(gva.be 25/07/2013)