hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

Houd de dief... verborgen

8 juli 2013


M

en schat dat wereldwijd elk jaar 2-5% van het bruto binnenlands product ($800 miljard tot $2.000 miljard) illegaal verdwijnt in de zakken van machthebbers en hooggeplaatsten. Cynisch genoeg is dit cijfer het hoogst in de armste landen. In Afrika bedraagt het gemiddelde zelfs 25% van het BBP of $148 miljard.

dictators Voor de geplunderde landen, gebukt onder de grootste armoede, waar elke cent omgedraaid moet worden, is deze toestand wraakroepend. De achtergeblevenen voelen zich niet alleen bedrogen en bestolen door hun Grote Leiders, maar zien ook met lede ogen hoe financiële machten in andere landen meespelen in wettelijke blokkeringen, doodlopende onderzoeken en tegenbeschuldigingen, alles om de teruggave tot het uiterste te hinderen.

Wanneer een dictator wordt afgezet, lukt het zelden de door hem gestolen bezittingen te recupereren. Twee jaar na de zogenaamde Arabische Lente schat men de vermogens die in het buitenland bevroren waren op amper 1 miljard dollar, waarvan drie vierden in Zwitserland. En nog minder is teruggekeerd. In een recent artikel in The Economist wordt de vraag gesteld hoe dat komt:

§

Het terughalen van vermogens is zwoegen. Men moet zich een weg hakken door het kluwen van internationale wetten. Het doorsnijdt strafrecht, burgerlijk recht en administratief recht. Het hangt af van samenwerking tussen landen (en onderling tussen instellingen binnen die landen) die dikwijls de nodige informatie niet willen of kunnen geven. Dikwijls bevinden de gestolen bezittingen zich in complexe bedrijfsstructuren in landen waar investeerders genieten van strenge geheimhouding. De nieuwe VN Conventie tegen Corruptie vormt een basiskader. Maar de vooruitgang is nog altijd bezaaid met obstakels: in een rapport uit 2011 wijst de Wereldbank nog steeds 19 hinderpalen aan.

Horden advocatenfirma's hebben hun diensten aangeprezen bij de nieuwe Arabische regeerders, maar behalve het opstrijken van riante voorschotten gebeurt er weinig. Arabische pleiters klagen dat westerse landen niet op hun verzoeken reageren, of ze afwijzen om onbelangrijke procedurefouten. De indruk groeit dan ook dat landen met grote banken het vuile geld in bescherming nemen.

Toch is er minieme vooruitgang. Het Stolen Asset Recovery Initiative (StAR), een VN-project, geeft training en bijstand aan de bestolen landen, en tracht hen in contact te brengen met experts in de landen waar de buit is ondergebracht. Zwitserland, lang bekend voor haar bankgeheim, was het eerste land waar bezittingen van Moebarak bevroren werden, minder dan een uur na zijn afzetting. Dit is te danken aan de "Lex Duvalier" die daar in 2011 werd aangenomen. Volgens deze nieuwe wetgeving worden fortuinen zonder verder procederen teruggegeven als (1) de levensstijl van de gevluchte dictator niet in verhouding is met zijn bekende inkomen, en (2) het land dat hij ontvluchtte volledig aan de grond zit. Maar de meeste Arabische landen voldoen niet aan de tweede voorwaarde. Critici menen dat de Zwitserse banken vooral meewerken omdat ze zich zelf voluit schuldig gemaakt hebben en schuldig maken aan het verbergen van vuil geld.

Hier een overzicht van recent afgezette dictators met de bedragen die ze vermoedelijk gestolen hebben, en hoe ze er voor staan. Het grootste deel van de buit is belegd in onroerend goed, dure wagens (ik had nooit van een Maybach gehoord), manèges, bouwprojecten, tolwegen enzovoort.
Afgezette dictators Schatting van gestolen vermogen in $1000.000 Teruggegeven Bevroren in andere landen
Moammar al-Qadhafi (Lybië) 30.000-80.000 3.600 25.000
Hosni Moebarak (Egypte) 1.000-70.000 0 800
Zine el Abidine Ben Ali (Tunesië) 3.000-5.000 29 (Libanon) 69
Sani Abacha (Nigeria) 2.000-5.000 160 (Jersey)
700 (Zwitserland)
198 (GB)
0
Soeharto (Indonesië) 15.000-35.000 0 36 (Guersney)
Mobutu Sese Seko (Zaire) 5.000 0 (aanbod 2.000 te betalen werd afgewezen) 0
Ferdinand Marcos (Filipijnen) 5.000-10.000 683 (Zwitserland)
24 (Singapore)
50 (US)
0
Jean-Claude Duvalier (Haiti) 300-800 0 6 (Zwitserland)



Bronnen:
The Economist
United Nations Convention Against Corruption
transparency international
International Centre for Asset recovery
Stolen Asset Recovery Initiative (StAR)

Tags: actueel, ethiek, samenleving

Zie ook het archief