hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

De wil

8 maart 2014


G

aat "de wil", of het "iets willen", aan het handelen vooraf, of is het willen zelf een daad? Is "de wil" een kosmische kracht, zoals Nietsche, Schopenhauer en allerlei filosofen verdedigden, of is het een alledaagse lichamelijke routine?

§

Iets willen is onopvallend voor anderen. Toch is het een gebeurtenis in ons brein. Iets willen is dus iets wat we doen, een daad.

Slaap of honger krijgen gebeurt of je het wilt of niet. Dat is dus geen willen. Maar als we slaap of honger krijgen, moeten we een beslissing nemen: naar bed gaan, of de laatavondfilm uitzitten; of een appel nemen, of toch liever een stuk chocolade, of toch maar niets. Als we beslist hebben iets te doen, dan is dat wat we willen.

Als je een sigaret wilt, is dat wat je wilt. Misschien is het niet wat je gisteren wilde dat je nu zou willen, maar het is wel wat je nu wilt. Een tweestrijd is een strijd met jezelf op een ander moment. Misschien is het ook niet wat je omgeving wilt, maar aangezien jij een sigaret opsteekt, is dat wat jij nu wilt. Het willen is dus niet onstoffelijk of bovennatuurlijk: het is de eerste innerlijke stap van iets wat je doet. Innerlijk betekent hier: binnen in je lichaam, voornamelijk in je brein.

De meeste dingen die we willen brengen we niet tot een einde. Dat komt doordat er in ons brein geen logische circuits zijn ingebouwd, we moeten logica leren om haar te kunnen benutten. Wel ingebouwd is trial and error: het overwegen van elke mogelijkheid, tot we degene vinden, die we voldoende willen om haar te voltooien. Als we een menu in het restaurant of het tv-blaadje openslaan, stellen we ons verschillende mogelijkheden voor, en dat voorstellen is telkens een begin van een uitvoering. Je kan alleen beseffen dat je niet van kalfshersenen houdt door het eten van kalfshersenen even "in gedachten" te nemen. Je kan kalfshersenen slechts afwijzen als je ze eerst even wilde.

Net zoals je een bewering enkel kan betwijfelen als je ze kunt denken, kan je een optie maar verwerpen, als je ze eerst genomen hebt. Willen is het begin van een handeling die we kunnen afbreken om iets anders te willen, enzoverder.

We doen zelden wat we willen, maar wat we doen is wat we willen doen.




Tags: bewustzijn, wetenschap

Zie ook het archief