hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

Sterven om te winnen

23 mei 2014


Dying to win - Pape

R

obert A. Pape van de Universiteit van Chicago bestudeerde alle 461 zelfmoordaanslagen die plaatsvonden van 1980 tot 2003 en publiceerde de resultaten in zijn boek "Dying to Win". Een van de opmerkelijkste resultaten van zijn studie is dat de meerderheid van deze aanslagen niet religieus gemotiveerd waren. En zelfs de religieus gemotiveerde minderheid bestond niet volledig uit moslims: drie zelfmoordaanslagen in Libanon werden uitgevoerd door christenen.

§

Pape schrijft:

"De grote meerderheid van aanslagen door zelfmoordterroristen zijn geen geïsoleerde daden van individuele fanatiekelingen, maar komen voor als onderdeel van een bredere campagne door een georganiseerde groep die een bepaald politiek doel nastreeft. Bovendien zijn de oogmerken van groepen zelfmoordterroristen uiterst wereldlijk. Zelfmoordterroristische campagnes zijn in de eerste plaats nationalistisch, niet religieus, en ze zijn niet uitsluitend islamitisch. Van Hezbollah in Libanon tot Hamas op de Westelijke Jordaanoever tot de Tamil Eelam Tijgers in Sri Lanka, had elke groep die een zelfmoord campagne opzette in de loop van de laatste twintig jaar als hoofddoel - of als centraal doel - de militaire ontplooiing door een vreemde staat te dwingen hun land te verlaten."

Er lijkt meer eenheid te bestaan in het soort landen dat aangevallen wordt door zelfmoordterroristen dan in de ideologie van de aanvallers: deze landen zijn allemaal democratieën in de gewone betekenis van het woord, of ze waren dat op het ogenblik van de aanslagen. De verklaring die Robert A. Pape hiervoor geeft lijkt plausibel: enkel in een land met een bewerkbare publieke opinie die weegt op de overheid, kan een zelfmoordterrorist hopen op het gewenste effect. Dat toont nog eens aan dat het hier niet om irrationeel extremisme gaat, maar om een realistische strategie. Dat alles zegt natuurlijk niet dat er wat mis is met democratieën.

Waarom pleegt iemand zelfmoord? Alles hangt af van wat men na de dood verwacht, want men mag aannemen, dat een zelfmoordenaar meent beter af te zijn na de dood. Maar "beter af" betekent niet noodzakelijk drank en vrouwen. Wie gelooft dat er niets is na de dood - geen verlangens, geen pijn, geen tekorten - kan op een rationele wijze voor de dood kiezen omdat hij of zij daardoor "beter af" is als de vooruitzichten in dit leven slecht geworden zijn. Denk maar aan bejaarden die voor euthanasie kiezen in plaats van trage aftakeling, en die weten dat ze na hun dood niets zullen ontberen. In de woorden van Epicurus: "wat heb ik met de dood te maken? Als ik er ben, is de dood er niet, en als de dood er is, ben ik er niet."

Ik ben er niet zo zeker van dat gelovigen graag hun aardse leven verlaten voor een beter leven na de dood. Als dat het geval zou zijn, zou zelfmoord bij religieuze mensen veel meer moeten voorkomen dan bij atheisten, en dat lijkt me niet het geval. Over het algemeen mag men zeggen, dat gelovigen verrassend vasthouden aan het aardse bestaan. Misschien zit geloof ook weer niet zó diep. Maar omdat mensen sociale wezens zijn, die in staat zijn tot grote offers voor anderen, is het ook mogelijk dat men sterft voor het goed van de nabestaanden, terwijl de gevolgen voor de eigen persoon beperkt zijn.




Bronnen:
Dying to Win: The Strategic Logic of Suicide Terrorism (Google eBoek - Robert Pape)



Tags: actueel, ethiek, religie, samenleving, seculariteit

Zie ook het archief