hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

Sam Harris, en dan nooit meer

20 september 2014


Sam Harris

I

k wil het nog één keer over Sam Harris hebben, en ik hoop dat ik hem daarna mag vergeten. Dat had ik al enigszins gedaan, tot Richard Carrier op zijn blog het sexisme van Harris (ook dat nog) aankloeg. Atheïsme is geen religie. Een van de moeilijkste dingen die je moet leren als je je geloof afvalt, is dat je er alleen voor staat, dat er geen profeten meer voor je zijn. Atheïsme is volslagen nutteloos als het niet leidt tot ontvoogding en zelfstandig nadenken. Sam Harris lijkt nu een plaats in de New Age-beweging te ambiëren, en ik hoop dat hij daarmee eindelijk het belang krijgt dat hij verdient.

§

De laatste Harris-vaudeville begon met een interview in The Washington Post. Op de vraag waarom zoveel atheïsten en kopers van zijn boeken mannen zijn, luidde zijn antwoord:

"Dat zou te maken kunnen hebben met mijn persoonlijke optiek als auteur, omdat ik zo kritisch ben voor slechte ideeën. Dit kan heel dreigend lijken voor sommigen. Mensen houden er niet van als hun ideeën bekritiseerd worden. Er is iets aan die kritische houding wat in zekere mate intrinsiek mannelijk is en meer kerels aantrekt dan vrouwen," zei hij. "De atheïstische variabele heeft dat gewoon - het heeft klaarblijkelijk niet die verzorgende, verzoenende extra oestrogeen-gevoelens die je normaal zou willen als je evenveel vrouwen als mannen wilt aantrekken."

Greta Christina was de eerste van een waslijst verontwaardigde publieke atheïsten die reageerden:

Hierop zijn veel antwoorden mogelijk. Het eerste dat me te binnen schiet is: "Fuck you, jij seksistische, neerbuigende klootzak. Denk je dat vrouwen geen kritiek kunnen geven? Kom maar eens een woordje wisselen met een paar vrouwen in de atheïstische beweging, en we zullen je eens een onomwonden staaltje geven van onze kritische houding." Het tweede antwoord dat mij - en vele anderen - te binnen schoot, is, "Denk je niet dat misschien - alleen maar misschien - het feit dat niet zoveel vrouwen je boeken lezen iets te maken heeft met het feit dat je er horrible sexist bullshit zoals dit uitslaat, en dat we er misselijk van worden, en we dat, of om het even wat van jou, niet meer willen horen, nooit meer?" En het derde antwoord, speciaal van mij, luidt, "Weet je in alle ernst niet dat ik, een vrouw, de persoon ben die een boek schreef over verbolgen atheisme - Why Are You Atheists So Angry? 99 Things That Piss Off the Godless - heb je het omslag gezien met een vrouw die een vuist maakt op een zeepkist gemerkt "REASON", toch een kritische houding lijkt me?

Greta Christina verwijst verder naar onderzoek dat aantoont dat er geen algemeen sekseverschil bestaat onder atheïsten. En ze besluit:

Maar "waarom zijn er meer mannen atheïst dan vrouwen?" is de foute vraag. En deze ondermaatse, stompzinnige, evo-psycho drol over hoe atheïsme niet past met ladybrains omdat we zo verzorgend en verzoenend zijn door al die extra oestrogeen - het is allemaal schijt. Het is gewoon en platweg fout. Als er lokale verschillen bestaan tussen de seksen in hoeveel kans we hebben atheïst te zijn, zijn die net dat: lokaal. Cultureel. Het heeft niets te maken met oestrogeen of dameshersenen.

Sam Harris verdedigde zich op zijn eigen blog (zie bronnen) maar werkte zich alleen maar dieper in de problemen. Met een ingewikkelde uitleg over het onderscheid tussen variatie binnen groepen en variatie binnen subgroepen trachtte hij zijn standpunt weg te relativeren en de averij te ontlopen, maar door zijn betoog op het laatst te navigeren naar een pure stijlkwestie, mislukte ook die omelet. Jamie Bernstein reageerde op de bekende Skepchick blog (zie bronnen). Mooi is dat Bernstein het over misbruik van klokdiagraammen heeft op ongeveer dezelfde manier (maar met hilarische humor) waarop ik er eerder over schreef naar aanleiding van andere uitlatingen van racistische en seksistische aard. Sindsdien is de assertiviteit blijkbaar toegenomen, tot mijn grote voldoening.

PZ Myers voegde er aan toe:

[Harris] had makkelijk de lont uit het kruitvat kunnen halen door toe te geven dat wat hij zei fout was, en verder gaan. "Ik sprak voor de vuist en zei onjuistheden die het probleem van het seksisme in de atheïstische beweging bestendigen. Mijn verontschuldigingen, ik zal in het vervolg beter opletten". Over. Geen probleem. We zouden allemaal verder gaan en appreciëren dat hij zijn best had gedaan.

Maar zo eenvoudig is het niet. In de VS zou je al een hele verzoeningscommisie nodig hebben, en ik betwijfel of er veel deemoedigen zouden komen opdagen.

Men zou Harris een sorry-verklaring kunnen vragen voor zijn verdediging van folteren, voor zijn verdediging van het preëmptief gebruik van atoomwapens, voor zijn aanval op onze keuzevrijheid, voor zijn pleidooi voor een neurocratische ethiek, en voor zijn verwaande anti-humanisme in het algemeen.

Maar dan moeten we ook sorry-verklaringen vragen aan Hirsi Ali (nuclaire aanval tegen de islam), Aan Schermer (seksisme), aan Pinker (seksisme, racisme, revisionisme) enzovoort.

Misschien gaat het sneller als atheïsten hun profeten gewoon afschaffen en zelf nadenken. Daarvoor hebben ze tenslotte de goden verworpen.


Bronnen:
Can atheist Sam Harris become a spiritual figure? (The Washington Post) - ook foto
Sam Harris is Just Factually Wrong — Globally, Atheism Has No Gender Split (blog Greta Christina)
Why Are You Atheists So Angry? 99 Things That Piss Off the Godless (Greta Christina)
“I’m Not the Sexist Pig You’re Looking For” (Sam Harris)
Sam Harris Doesn’t Understand Bell Curves (Jamie Bernstein)
Busy Bee Roundup of Bizarre & Shocking Things (blog Richard Carrier)



Tags: actueel, ethiek, samenleving, seculariteit

Zie ook het archief