hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

De vrije wil van een rat

14 november 2014


rat

D

e ontkenners van een vrije wil (dit is onze bekwaamheid zelf keuzes te maken) hebben steeds verwezen naar de beroemde experimenten van Benjamin Libet. Libet toonde aan dat de premotor cortex (het deel van onze hersenschors waar handelingen voorbereid worden) actief is net voor we een bewuste keuze maken. De ontkenners (niet Libet zelf) hebben daar het bewijs in gevonden dat we slechts de illusie hebben te kiezen. Wat we doen is volgens hen slechts een gevolg van oorzaken buiten onszelf. Deze discussie loopt soms hoog op omdat, meen ik, ontkenners de vrije wil ten onrechte beschouwen als iets wat buiten de natuur zou vallen, en het geloven in onze keuzevrijheid beschouwen als een soort religieus geloof. Dit standpunt lijkt me onhoudbaar, omdat onze hersenen en wat ze voortbrengen een vanzelfsprekend deel uitmaken van de natuurlijke wereld. Bovendien hebben we ze dringend nodig om keuzes te maken waar de toekomst van afhangt - iets wat we zullen doen of we het geloven of niet.

§

Nu heeft een onderzoeksteam in Portugal ontdekt dat een gelijkaardige hersenactiviteit bij ratten kan gemeten worden. Ratten werd aangeleerd dat als ze langer wachten met drinken nadat een bepaald geluidssignaal is gegeven, ze meer te drinken krijgen. Het team ontdekte dat de hersenen van de proefdieren over een soort wachtteller beschikken: de hersenactiviteit in de premotor cortex neemt langzaam toe, en eerst als er een bepaalde drempel van activiteit bereikt is, wacht de rat niet langer en begint te drinken.

Het is best mogelijk dat de activiteit gemeten bij deze ratten, dezelfde is als die uit de experimenten van Libet. Dat zou betekenen dat deze activiteit niet de beslissing zelf is, maar de voorbereiding ervan of de aanzet, bijvoorbeeld een afweging van prikkels of argumenten. Deze zogenaamde "integration-to-bound" theorie is niet nieuw. Ze is reeds een tiental jaren onderwerp van studie.




Bronnen:
Do Rats Have Free Will (Neuroskeptic)



Tags: bewustzijn, ethiek, evolutie, wetenschap

Zie ook het archief