hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

Praten over GGO's

25 januari 2015


klontjes

V

orige week publiceerde Keith Kloor een schoolvoorbeeld van misleidende reclame voor GGO-voedsel op zijn blog Collide-a-Scape, die door de website van Discover Magazine gehost wordt. Daarin gaat het hem niet zozeer om de gevolgen van het gebruik van GGO's (genetisch gewijzigde organismen, in het Engels GMO's) maar over wat de beste manier is om het publiek ervan te overtuigen, dat het enige probleem met GGO's de 'ideologische' tegenstand is.

§

Sta me toe vooraf mijn eigen mening samen te vatten. Ik ben niet tegen GGO's in het algemeen. Medische toepassingen zoals de productie van insuline zijn fantastische verwezenlijkingen van bio-engineering. Ik ben wel tegenstander van onvoorzichtig en verborgen gebruik van GGO's in de voedselketen, te meer wanneer zulks aangedreven wordt door de winsthonger van machtige ondernemingen die de gevaren wegwuiven en zelfs leugens verspreiden. Hier dus de samenvatting van mijn persoonlijke mening:

  • het is onmogelijk een algemene uitspraak te doen over genetisch gewijzigd voedsel. Sommige wijzigingen kunnen nuttig zijn, andere schadelijk. Ik geloof dat tenminste hierover een wetenschappelijke consensus bestaat.
  • of een bepaalde genetische verandering nuttig of schadelijk is, kan enkel naar best vermogen beslist worden met een consensus van onafhankelijke wetenschappers. Helaas worden de meeste bio-ingenieurs vandaag rechtstreeks of onrechtstreeks betaald door de bio-industrie, of hopen daarop.
  • onafhankelijke experten dienen naast aspecten van volksgezondheid ook mogelijke economische gevolgen te onderzoeken. Schokkende maatschappelijke gevolgen van massaproductie in derde wereldlanden worden al te dikwijls verborgen gehouden.
  • de wenselijkheid van productie en commercialisatie van elk specifiek genetisch gewijzigd voedingsmiddel moet afhangen van deze consensus.
  • de consument heeft het recht te weten wat hij koopt en eet, en wat de wetenschappelijke consensus daarover is. In de VS heeft de GGO-lobby de labeling van GGO-voedsel met succes bestreden.

Keith Kloor stelt dat activisten en belangengroepen die zich hevig verzetten tegen GGO's beweren dat de voedselveiligheid ervan niet gegarandeerd is maar, vervolgt hij, daar is geen enkel bewijs voor. Om zijn punt te maken verwijst hij naar een artikel van Michael White in Pacific Standard met de ondubbelzinnige titel "Het wetenschappelijk debat over GGO's is voorbij: ze zijn veilig". Maar dit artikel bevat geen argumenten die de titel bijtreden, alleen verwijzingen naar andere artikels, die ook weer verder verwijzen enzoverder. Als je moe wordt van het linkelen doorheen blogs en krantenartikels moet je maar geloven dat aan het einde een gouden pot met alle bewijzen en heiligverklaringen te vinden is. Welnu, het tegenovergestelde is het geval.

Zo linkt het artikel van Michael White, waar Kloor naar verwijst, bijvoorbeeld naar een aanbevelingswaard artikel van Laura DeFrancesco "How safe does transgenic food need to be?", terwijl DeFrancesco op haar beurt verwijst naar "Safety of Genetically Engineered Foods: Approaches to Assessing Unintended Health Effects", een publicatie van de National Academy of Sciences. Uit deze bron citeert DeFrancesco een veelzeggende en niet zo geruststellende grafiek over de waarschijnlijkheid van onbedoelde gevolgen bij de verschillende soorten erfelijke veranderingen, van de eenvoudige selectie zoals die al duizenden jaren plaatsvindt, tot de recentste GGO's. Het blijkt dat de risico's van genetisch gewijzigde organismen vele malen groter zijn dan die van de klassieke veredelingsmethodes. Klik aub op het bijgevoegde miniatuur om de grafiek te bekijken.

ggo

Klik om te
vergroten

Een ander heikel punt dat DeFrancesco behandelt houdt verband met de labeling van GGO-voedsel:

Er zijn geen gebundelde inspanningen geleverd om uit te zoeken of genetisch gewijzigd voedsel langetermijn effecten heeft op de gezondheid van dieren, gedeeltelijk door een gebrek aan financiƫle middelen, en gedeeltelijk omdat er geen consensus is over de wijze waarop die testen uitgevoerd moeten worden. De meerderheid van 100 peer-reviewed studies over dergelijke risico's leggen zich toe op een beperkt aantal kenmerken, die niet toelaten chronische gevolgen van GGO-voedsel op lange termijn te ontdekken. En, bij gebrek aan labeling of een andere wijze om genetisch gewijzigd voedsel op te sporen, is het onmogelijk te weten wat de gevolgen zijn op lange termijn. Dit verklaart waarom, ondanks het feit dat GGO-voedsel al meer dan tien jaar gebruikt wordt, er nog steeds twijfel is.

Dat roken en thalidomide (Softenon) schadelijk zijn, konden onderzoekers vaststellen omdat ze wisten wie rookte of thalidomide had genomen. Anderzijds zijn er talrijke kostbare onderzoeken verricht om nog onbekende ziekteoorzaken te achterhalen. Denk maar aan de HIV en HPV virussen. Het is daarom van het grootste belang te weten wat er zich in ons voedsel bevindt, zeker als die kennis bij de bron aanwezig is, en zonder veel moeite publiek toegankelijk gemaakt kan worden via het internet. Natuurlijk geldt dat ook voor ander voedsel dan GGO's, maar dat is geen reden om het na te laten.

Maar het is misschien niet eens nodig al die linken uit te pluizen als men meteen naar de laatste paragraaf van White's artikel doorschuift:

De onopgeloste meningsverschillen over GGO's in onze samenleving gaan niet over veiligheid, maar over de vraag of we een aanvaardbaar proces gebruiken om te verzekeren dat onze gezondheid niet in gevaar wordt gebracht omwille van de biotechnologie...

Dus het gaat niet over veiligheid (security) maar wel over de afwezigheid van gevaar (risk)? Het verschil ontgaat me. Is dit het soort zinnen dat men bekomt als men de kool en de geit wil sparen?

....Onderzoekers, biotech ondernemingen, regelgevers moeten het eens worden over een gepast, streng, doorzichtig en onafhankelijk veiligheidsonderzoek voor alle nieuwe gewassen, waarvan de resultaten publiek beschikbaar zijn. Zoals het artikel in Nature Biotechnologie aangeeft, zijn de veiligheidsmaatregelen in de VS een lappendeken met zwakke wettelijke ondersteuning. Maar opdat GGO-oplossingen voor onze voedseluitdagingen algemeen aanvaard worden, dient het publiek te weten dat ze niet gedwongen worden om iets te eten waarvan de risico's en voordelen onbekend zijn.

Zou White bedoelen dat wetenschappers reeds lang weten dat GGO's veilig zijn (zie zijn titel) en dat er een systeem moet opgezet worden om het publiek hiervan te overtuigen? Het zou wel bijzonder cynisch zijn alleen daarvoor een wetenschappelijk safety testing process te bedenken en op te richten. Ik denk dat het artikel enerzijds tracht de biotech bedrijven niet voor het hoofd te stoten, maar toch wil pleiten voor degelijke bewaking van de voedselveiligheid. Het artikel zegt dus het tegengestelde van wat Kloor beoogde met zijn verwijzing ernaartoe. Soms is het nuttig verder te lezen dan de titel, die in de populaire pers steeds meer dient om de aandacht van de lezer te trekken met overdrijvingen, dan om de inhoud van het artikel aan te stippen.




Bronnen:
The Tricky Terrain for GMO Communication (Keith Kloor)
International scientific workshop 'Risk assessment considerations for RNAi-based GM plants' (EFSA)
Are GMO foods safe? Opponents are skewing the science to scare people. (Keith Kloor)
Prop 37 and the food movement: Why activists need to stop stoking scientifically baseless fears about GMOs for political purposes. (Keith Kloor)
Safety of Genetically Engineered Foods: Approaches to Assessing Unintended Health Effects (NAP 2004)
The Scientific Debate About GM Foods Is Over: They're Safe (Michael White)
How safe does transgenic food need to be? (Laura DeFrancesco)



Voor een vervolgblog:
Every Thirty Minutes: Farmer Suicides, Human Rights, and the Agrarian Crisis in India
Ministry blames Bt cotton for farmer suicides
Is AAAS Serving Science or Monsanto? (Huffington)



Tags: actueel, ethiek, samenleving, wetenschap

Zie ook het archief