hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

Moslimfundamentalisme

11 februari 2015


riots myanmar

D

e Vlaamse krant De Morgen wijdt een artikel aan een onderzoek van Prof. Ruud Koopmans naar moslimfundamentalisme in Europa, dat een jaar geleden werd afgerond (zie bronnen). Prof. Koopmans staat bekend als een tegenstander van de multiculturele aanpak die tot twintig jaar geleden opgeld maakte in de Europese politiek, maar vandaag vooral aanhangers vindt onder de immigranten zelf. Koopmans en de meeste beleidsmakers kiezen vandaag voor integratie in plaats van voor multiculturele "apartheid".

§

De onderzoeker omschrijft het probleem als volgt:

Moslims worden in de media en de populaire verbeelding geassocieerd met religieus fundamentalisme. Daar tegen hebben anderen beargumenteerd dat religieus fundamentalisme slechts bestaat bij een kleine minderheid van moslims in het Westen, en dat religieus fundamentalisme ook gevonden wordt bij andere religies, ook bij christenen. Aan beide kanten ontbreekt het echter aan een stevige empirische basis omdat weinig geweten is over religieus fundamentalisme onder moslim immigranten in Europa, en er nagenoeg geen ondersteunende gegevens beschikbaar zijn om een vergelijking toe te laten met wat autochtone christenen denken.

Fundamentalisme betekent, zegt Koopman, dat gelovigen willen terugkeren naar eeuwige en onveranderlijke regels uit het verleden; dat deze regels ondubbelzinnig zijn en slechts één interpretatie toelaten aan de gelovigen; en dat religieuze regels voorrang hebben op de seculiere wetten.

Het onderzoek werd uitgevoerd in zes Europese landen: Duitsland, Frankrijk, Nederland, België, Oostenrijk en Zweden. 9000 mensen van Europese, Turkse en Marokkaanse afkomst werden ondervraagd. Hier geef ik de antwoorden van moslims. Zie het grafiekje voor een vergelijking met overeenkomstige antwoorden van christenen:

  • Bijna 60% van de moslims in Europa menen dat moslims moeten terugkeren naar de wortels van de islam [1].
  • 75% gelooft dat er slechts één interpretatie van de Koran/Bijbel mogelijk is en dat die door alle moslims/christenen gevolgd moet worden [2].
  • 65% zegt dat hun religieuze regels belangrijker zijn dan de wetten van het land waarin ze leven [3].
  • Meer dan 40% is het eens met alle drie [Samen].
graph moslim fundamentalism

Ook vijandigheid tegenover buitenstaanders ("out-groups") kan als een kenmerk van fundamentalisme beschouwd worden, zegt Koopmans. Volgende antwoorden peilen naar zulke vijandigheid (zie het grafiekje voor vergelijkbare antwoorden van Europese christenen):

  • Bijna 60% van de moslims wil geen homoseksuelen als vriend [1].
  • 45% vindt Joden onbetrouwbaar [2].
  • 54% meent dat de westerse landen de islam willen vernietigen (voor christenen: dat de islam het westen wil vernietigen) [3].
  • Meer dan 25% beaamde alle drie deze standpunten [Samen].
graph hostility moslim fundamentalism

Enkele bedenkingen

De resultaten van dit onderzoek zijn schokkend, en maken het moeilijk te blijven hopen op een vredige toekomst. Maar toch zijn er enkele omstandigheden waarmee rekening gehouden moet worden om het beeld volledig te maken.

Europese immigranten zijn grotendeels afkomstig uit onontwikkelde achterlanden, waar het rechts⁻conservatisme hoogtij vierde. Dat is het gevolg van selectieve immigratie gericht op zware, ongeschoolde arbeid. De multiculturele politiek heeft dit rechtse gedachtegoed niet begrepen, of heeft het toegedekt met de mantel van cultureel relativisme. Conflicten tussen het Westen en het Midden-Oosten hebben de vijandigheid in Europa nog aangewakkerd en deze achterstand bestendigd doorheen de generaties. Vandaag groeien jongeren in het westen op in een uitzichtloze economische crisis, waardoor een exotisch droombeeld nog aantrekkingskracht wint.

Europese christenen zijn veel meer geseculariseerd dan die in bijvoorbeeld Amerika. Ik denk niet dat christenen in de Amerikaanse bible-belt zo verschillend van Europese moslims zouden reageren op vragen over het primaat van hun moraal en hun heilige schriften. Kijk maar naar het aanhoudend activisme om de tien geboden in scholen en rechtszalen uit te stallen, om homoseksuelen te discrimineren, om wetenschappelijk onderwijs te dwarsbomen, om het "judeo-christendom" met militair geweld aan de wereld op te dringen enzovoort. Net zoals de antwoorden van Europese moslims een rechts-conservatieve tendens vertonen, wordt christendom vermengd met een rechts-conservatieve visie in grote delen van de VS. De wereld zou gebaat zijn met werkelijke secularisering en met een toekomstverwachting die steunt op de linkse traditie van lotsverbetering en ontvoogding.

Het lijkt me verder niet helemaal "koosjer" de Joden op te voeren als out-groep wanneer die in een bloedige oorlog tegen moslims verwikkeld zijn, terwijl het ontstaan van Israël en het daaropvolgend vluchtelingenprobleem net een christelijk initiatief is.

Bovendien is het gewoon zo dat er een westerse - feitelijk christelijke - oorlog tegen het Midden-Oosten aan de gang is.

Nog een laatste opmerking over heilige schriften. Het is een algemene manier van spreken in alle godsdiensten, te zeggen dat alles vervat ligt in de eigen schriftuur. Het blijkt echter dat in de praktijk ieder zijn eigen beeld maakt van wat er in die schriftuur staat en hoe haar te begrijpen. Wanneer christenen in Europa zeggen dat de wet boven de bijbel gaat, zijn ze enkel nog christenen in naam - een heel grote fraktie - of denken ze dat de wetten van hun land samenvallen met hun schrift. Fundamentalisme betekent niet echt dat gelovigen willen terugkeren naar eeuwige, onveranderlijke en ondubbelzinnige regels uit het verre verleden. Fundamentalisme, van welke zijde ook, is niets anders dan een bedacht excuus voor rechts-conservatieve politiek.




Bronnen:
Six Country Immigrant Integration Comparative Survey (SCIICS)
Fundamentalism and out-group hostility - Muslim immigrants and Christian natives in Western Europe (Ruud Koopmans)
Islamic fundamentalism is widely spread
Helft Belgische moslims is fundamentalist
foto



Tags: actueel, ethiek, pacifisme, religie, samenleving, seculariteit

Zie ook het archief