hoofdmenu
Sigers Weblog

none yet

Hoofddoeken - nog dit

17 september 2016


Yasmin Alibhai-Brown

N

adat ik een blog schreef over hoofddoeken met de strekking dat de meerderheid van moslima's moderne vrouwen zijn die geen hoofddoek dragen, werd ik zowaar voor racist uitgescholden. Alsof een hoofddeksel een rassenkenmerk is. Naderhand stootte ik op dit interessante artikel in the Guardian van de shia moslima Yasmin Alibhai-Brown, een links-liberale, feministische en anti-racistische auteur. Ter aanvulling en ter vergelijking.

§

Wat volgt is een samenvatting van het opniestuk van Yasmin Alibhai-Brown (zie bronnen).

Als (niet perfect) praktiserend moslim, schrijft Alibhai-Brown, ben ik beducht voor de nieuwe puriteinen. Dat doen ook andere moslims wereldwijd. De zwijgende meerderheid kijkt toe en is bang. Tot het begin van de twintigste eeuw streefden moslims naar ontwikkeling. Nu gaan we achterwaarts. De hijab, jilbab, boerka en nikab zijn uitingen van deze afwijzing van progressieve waarden. Veel vrouwen die zich sluieren doen dat zonder de implicaties, betekenis of geschiedenis ervan te kennen. Hun beslissing, zelfs indien zelfstandig genomen, kan onvoldoende overdacht zijn.

In het verleden hebben moslim feministen steeds de sluier verworpen. De Egyptenaar Qasil Amin die in 1899 The Liberation of Women schreef, werd de John Stuart Mill van de Arabische wereld genoemd. Huda Shaarawi stichtte de Egyptische vrouwenbond. Een dag in 1923 stapte ze uit de trein in Caïro, rukte haar sluier af en eiste het recht op zichtbaar te zijn. Rond dezelfde tijd publiceerden vrouwen feministische magazines in Iran. Al deze vrouwen werden uit de geschiedenis geschreven of weggewuifd als handlangers van het Westen door sommige hedendaagse moslim intellectuelen.

Na de jaren 1960 was de Westerse heerschappij voorbij en hervatten moslim feministen hun strijd voor gelijkbehandeling. De Marokkaanse academica Fatema Mernessi (Beyond the Veil), de Egyptische Nawal El Sadaawi (The Hidden Face of Eve) en de Pakistaanse geleerde Riffat Hassan ijverden allen voor emancipatie. Ze zagen duidelijk dat de sluier een middel en symbool van onderdrukking is. Maar meer conservatieve islamstromingen, gesteund door Saoedi-Arabië en andere Golfstaten, rukken op. Zij beloven een terugkeer naar de zekerheid en "zuiverheid" van het geloof. Hun aanval op het "cultureel imperialisme" sprak talrijke vervreemde jongeren aan en verklaart de nieuwe opkomst van de sluier.

Alle religies beschouwen vrouwen als zondaressen en verleidsters. De conservatieve islam heeft deze visies nieuw leven ingeblazen. Vrouwen moeten opgesloten en bewaakt worden, opdat ze geen mannelijke lusten en publieke wanorde zouden veroorzaken. Sommige jonge moslimvrouwen beweren dat sluiers hen bevrijden van een moderne cultuur die vrouwen tot seksuele objecten maakt. Maar, zegt Alibhai-Brown, waarom lopen dan zoveel vrouwen met hoofddoeken in spannende jeans en smalle topjes, en waarom zijn liposucties en borstcorrecties dan zo populair bij hen?

De sluier betekent zowel religieuze arrogantie als onderwerping. Vrouwen worden gezien als seksuele wezens wiens haar en lichaam, indien niet verborgen, lust en wanorde kunnen wekken. kinderen die hijabs dragen lang voor hun puberteit worden zo geseksualiseerd. Maar gesluierde vrouwen lokken ook confrontaties uit en verstoren sociale cohesie over handdrukken, over kledingvoorschriften in overheidsdiensten enzovoort. Alibhai-Brown beschrijft een ervaring:

Een vrouw volledig in een zwarte mantel, haar gelaat en ogen gemaskerd, wandelde langs me terwijl ik een boek las in het park, maar we konden niet met elkaar spreken. Achter de stof was ze even ongenaakbaar als een fort. Ze had een babymeisje in een buggy, en haar zoontje rende in het rond. Zal dit meisje ooit in een niqab gestoken worden, en dan in een jilbab? Zal de jongen later hetzelfde verwachten van zijn zus of echtgenote? Nooit de warmte van de zon op je gelaat, is dat wat God wil?

Maar denken zij die verkiezen een sluier te dragen wel eens aan de vrouwen in Iran, Saoedi-Arabië, Afghanistan, Pakistan, Irak en zelfs in het Westen, die worden vervolgd, gefolterd en zelfs gedood omdat ze zich niet voegden? Dit is geen op zichzelf staande keuze, en kan dat ook niet zijn. We horen wel voorstanders van de sluier, maar wie gedwongen wordt kan niet spreken.

Ondanks haar uitgesproken mening is Yasmin Alibhai-Brown niet voor openbare kledingsvoorschriften of -wetten. Dat is wat ook ik duidelijk stelde in mijn vorig blog over hoofddoeken. En ik ben het ook met haar eens, dat op de werkplaats de voorschriften van het bedrijf gelden voor iedereen zonder onderscheid.

Bronnen:
As a Muslim woman, I see the veil as a rejection of progressive values (Yasmin Alibhai-Brown in The Guardian)
Yasmin Alibhai-Brown (wiki)



Tags: actueel, ethiek, religie, samenleving, seculariteit

Zie ook het archief